«Қазақстанның әр этносы - бұл біз бен сіздің жетістігіміз. Көпэтностық - біздің жалпы, ұлы қазынамыз»

Н.Ә. Назарбаев

Дүнген музыкалық мәдениеті

Басты бет » Жамбыл облысының этностары » Дүнгендер » Дүнген музыкалық мәдениеті

Дүнген музыкалық мәдениеті

Халық әндері (чузы) ежелгі музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен орындалады: сыхузы – төрт ішекті скрипка, сяньщяньзы –доға тәрізді  скрипка, щяньзы – балалайка, түрлі барабандар. Хор орындалмайды, барлық әндер тек жеке орындалады. Халық әндері – еңбек, эпикалық, лирикалық және басқалар. «Джынжу до жуанлян» эпикалық әні тұтас тарихи дәуірді қамтиды.Масанчи ауылының ең қарт тұрғыны Мухамех Сушанло 87 жасында көптеген әндер орындады, олардың шығу тарихымен егжей-тегжейлі таныстырады, әнші мен фифудидің (әңгімешінің) шеберлігін көрсетеді. Оның орындауында император үшін бір уақытта жазылған әндер циклі  - «13 ай» естіледі, бұл  әндерге   - 1300 жылдан  асқан. Ұлы қытай қабырғасының құрылысын бейнелейтін эпос ретінде жазылған, ол халық арасында өте танымал,  қазіргі таңға дейін сақталған және бастапқы түрінде орындалады. Сонымен қатар ол әуезді, стилистикалық, метрикалық-ырғақты және басқа да аспектілер тұрғысынан қызығушылық тудыратын бірнеше тарихи, махаббат және еңбек әндерін орындады. Бұл «Мыңжянү» («Мэн Цзян-нюй»), «Жанжу до жуанлян» («Інжу моншақтары бүктелген пердеге түседі»), «Хуатин щен жын» («Күркеде кездесу») және т.б.әндер.

Музыкалық аспаптар: ішекті,  керілген қылмен ойналатын -  эрхуз, махуз, мын-хуз, сыхуз; шщертпелі - михурщан, санщынзы; цимбалы ёнчин; варган ку-чанзы;  сыбызғылар - ди, щё; 2-жақты барабан гнунузы; әртүрлі идиофондар;

Қазақстанда дүнгендер арасында орыс гитарасы, гармоника, аккордеон және басқа да аспаптар кең тараған. Дүнген Халық музыкасы 1950 жылдардың ортасынан бастап зерттеліп, кәсіби композиторлық шығармашылықта қолданылады (Б.Я.Баяхунов).