«Қазақстанның әр этносы - бұл біз бен сіздің жетістігіміз. Көпэтностық - біздің жалпы, ұлы қазынамыз»

Н.Ә. Назарбаев

Тіл

Басты бет » Жамбыл облысының этностары » Корейлер » Тіл

Тіл

Қазақстан мен бұрынғы КСРО-ның басқа өңірлеріндегі корейлердің тілі корей түбегінің тілінен айтарлықтай ерекшеленеді. Жаңа жерде, алдымен Ресейдің Қиыр Шығысында өзінің этникалық отанынан салыстырмалы түрде оқшаулану жағдайында 80 жыл бойы, содан кейін Қазақстан мен Орта Азияда абсолютті оқшаулану жағдайында шамамен 60 жыл ішінде койне деп аталатын тілдік вариацияның бір түрі қалыптасты.Ол негізінен Кореяның Солтүстік Хамген провинциясының екі аймағы — юкчин (солтүстік бөлігі) және менчхон-кильчу (оңтүстік бөлігі) диалектілерінің өзара әрекеттесуі (койнезациясы) негізінде қалыптасты. Тасымалдаушылардың өздері оны коре мар деп атайды,

Коре мар қазіргі уақытта негізінен ауызша сөйлеуде орын алады. Коре мар Корей түбегінің этникалық ұжымы ғасырлар бойы тарихи қалыптасқан және байытқан жалпыхалықтық негізді қамтиды. Коре  мардың өзіне тән ерекшелігі, ол ұзақ уақыт оқшаулау нәтижесінде түбекте жоғалған түпнұсқа корей лексикасының едәуір қабатын сақтайды, сонымен қатар Солтүстік Хамген провинциясының диалектикалық ерекшеліктерін қамтиды. Архаизмдермен қатар, коре мардың тағы бір ерекшелігі – корей элементтерінің негізінде жасалған жаңа сөздер және қоршаған орта тілдерінен – Қазақстандағы орыс және қазақ тілдерінен немесе Өзбекстандағы орыс және өзбек тілдерінен және т.б. енген.

Юкчин диалектісі тілдердің өзара әрекеттесуінің үш түрімен сипатталады: билингвизм, диглоссия, амбоглоссия, онда тілдердің өзара әрекеттесуі нәтижесінде мутациялық үрдістер синхронды деңгейде, ал диффузиялық үрдістер диахронияда пайда болды.

Коре Мар корейлерді Қазақстан мен Орта Азияға жер аударғанға дейін анағұрлым жоғары әлеуметтік мәртебеге ие болды және корейлер жинақы тұратын Қиыр Шығыс өңірі шегінде мейлінше кең қызметтер атқарды: мұнда ең алдымен этникалық қоғамның барлық мүшелері сөз сөйледі, ол тек тұрмыстық қатынас құралы ғана емес, көпшілік алдында сөз сөйлеу құралы болды.